Elk kind leert op zijn eigen tempo. Sommige kinderen hebben wat meer tijd nodig om lezen, schrijven of rekenen onder de knie te krijgen. Dat is normaal. Toch zijn er situaties waarin moeilijkheden blijven aanhouden, ondanks extra oefenen of ondersteuning. In dat geval kan er sprake zijn van een leerstoornis.

Voor ouders en leerkrachten is het niet altijd eenvoudig om de eerste signalen te herkennen. Vaak gaat het niet alleen om slechte punten, maar ook subtiele gedragingen of veranderingen in motivatie of zelfvertrouwen. Door deze signalen vroeg op te merken, kan er sneller ondersteuning aangeboden worden en kan frustraties bij het kind worden vermeden. 

Waarom vroege signalen herkennen belangrijk is 

Hoe eerder een leerstoornis wordt opgemerkt, hoe sneller een kind de juiste begeleiding kan krijgen. Wanneer problemen te lang blijven bestaan, kunnen ze een negatieve impact hebben op het zelfbeeld, motivatie en schoolervaring van het kind. Kinderen die langdurig moeilijkheden ervaren, kunnen onzeker worden, school vermijden of faalangst ontwikkelen. Daarom is het belangrijk dat ouders en leerkrachten niet alleen naar resultaten kijken, maar ook naar gedrag, emoties en leerproces. 

Signalen in de klas: waar leerkrachten op kunnen letten 

Leerkrachten zien dagelijks hoe kinderen leren en ontwikkelen. Hierdoor kunnen zij vaak als eerste signalen opmerken. 

Mogelijke signalen zijn: 

• opvallend traag werken bij lezen of schrijven,
• veel fouten blijven maken ondanks extra uitleg,
• moeite met instructies begrijpen of onthouden,
• taken vermijden of snel opgeven,
• snel afgeleid zin of concentratieproblemen,
• grote verschillen tussen mondeling en schriftelijke prestaties. 

Een belangrijk signaal is wanneer problemen hardnekkig blijven en niet verbeteren door extra oefening. Dit kan zich uiten in problemen met lezen, schrijven of rekenen, terwijl de intelligentie en inzet normaal zijn. Dat kan wijzen op een onderliggend leerprobleem in de plaats van een tijdelijke achterstand. Leerkrachten merken vaak ook dat een kind in andere vakken goed presteert, maar bij specifieke vaardigheden blijft vastlopen. Dat contrast kan een belangrijk alarmsignaal zijn. 

Signalen thuis: wat ouders kunnen opmerken 

Ook thuis kunnen signalen zichtbaar worden. Ouders zien vaak veranderingen in gedrag of emoties die in de klas minder hard opvallen. 

Veelvoorkomende signalen thuis: 

• Veel stress bij huiswerk.
• Huilen of frustraties bij lezen of rekenen.
• Vermijden van schooltaken.
• Weinig zelfvertrouwen rond school.
• Vermoeidheid na school door grote inspanning.
• Vaak zeggen dat school “te moeilijk” is. 

Soms gaat het om indirecte signalen, zoals niet graag naar school willen of lichamelijke klachten bij stress. Dit kan wijzen op onderliggende leerproblemen. 

Ouders voelen vaak intuïtief aan dat iets niet klopt. Het is belangrijk om deze signalen serieus te nemen en ze te bespreken met de school. 

Ontwikkelingssignalen bij jonge kinderen 

Bij jonge kinderen zijn leerstoornissen nog moeilijk vast te stellen, maar er kunnen wel vroege signalen zijn. 

Mogelijk vroege signalen: 

• Moeite met letters of klanken herkennen.
• Moeite met tellen of reeksen leren.
• Moeilijk instructies volgen.
• Trage taal- of motorische ontwikkeling. 

Niet elk signaal betekent meteen een leerstoornis. Sommige kinderen ontwikkelen gewoon later. Pas wanneer problemen blijven aanhouden en duidelijk afwijken van leeftijdsgenoten, is verder onderzoek aangewezen. 

Samenwerking tussen ouders en leerkrachten 

Het herkennen van leerstoornissen is geen taak van één persoon. Een goede samenwerking tussen ouders en leerkrachten is essentieel. Wanneer ouders en leerkrachten hun observaties met elkaar delen, ontstaat er een breder beeld van hoe een kind functioneert, zowel thuis als op school. Zo wordt sneller duidelijk waar het kind ondersteuning nodig heeft en kunnen mogelijke moeilijkheden eerder worden opgemerkt. Zo kan er gerichter gezocht worden naar een oplossing en passende ondersteuning. 

Wist je dat Re-Mind scholen en leerlingen actief ondersteunt rond leerstoornissen? Via ervaringsworkshops en opleidingen op maat helpen we leerkrachten om signalen sneller te herkennen en er op een gerichte manier mee om te gaan in de klas. Daarnaast begeleiden we leerlingen en studenten die moeilijkheden ervaren bij het studeren, zodat zij hun eigen leerproces beter leren begrijpen en ontwikkelen. Wil je meer informatie over onze workshops of begeleiding op maat? Contacteer ons!